تبلیغات
ایل قشقایی - قالی بافی

بیزیم سایته خوش گلییز

قالی بافی

تاریخ:یکشنبه 4 اردیبهشت 1390-05:30 ب.ظ

قالی بافی پیشه و هنری است که در میان دختران و زنان این ایل مرسوم است و دست بافته های آن ها بنام قالیچه هایی ترکی شیرازی شهرت پیدا کرده است که بیشتر جهت استفاده های شخصی و یا به عنوان جهیزیه بافته می شوند وبه این لحاظ کمتر در معرض خرید و فروش قرار می گیرند .

بافندگی قشقایی ها مانند سایر عشایر بر روی زمین و بر روی دارهای افقی و بدون نقشه صورت می گیرد و بطور معمول هنگام بافندگی از قالیچه دیگری که به آن دستور می گویند الهام گرفته و کار بافت را انجام می دهند . 
همسر یکی از مستشرقین فرانسوی بنام « مادام دیولافوا » در کتابی به عنوان ( مسافرت دیولافوا به ایران و کلده ) در شرح خاطرات سفری که در سال 1884 میلادی به اتفاق شوهرش به ایران داشته درباره قالی بافی عشایر فارس چنین می نویسد « ... چادر قبایل فارس انسان را از آفتاب حفظ می کند ولی از سرما نگهداری نمی کند ... » در انتهای چادر دستگاه قالی بافی وجود دارد که بر روی زمین گسترده شده است . وقتی که ایل کوچ می کند این دستگاه را لوله کرده و بر قاطر و یا الاغ بار می کنند و هر جا که دوباره منزل کردند دستگاه را گسترانیده و مشغول کار می شوند . بنابراین اگر به واسطه انتقال دستگاه حاشیه فرش کج شد و رنگ ها اختلافی پیدا کردند باید زنان ایل را معذور داشت . این زنان بدون نقشه کار می کنند و راهنمای آنها فقط آموزش های خانوادگی است که از مادرها به آنها می رسد هم چنان که دستور رنگ آمیزی را هم یاد می دهند . رنگ های نباتی را که آن ها به کار می برند ثابت و بادوام هستند و در آفتاب و باران تغییر نمی کنند و برای دو یا سه نسل قابل استفاده می باشند ... » 
ایل قشقایی به شش طایفه به شرح زیر تقسیم می شوند : عمله ، شش بلوکی ، دره شوری ، فارسی مدان ، کشکولی بزرگ و کشکولی کوچک که در میان طوایف مزبور قالی بافی در میان تیره کشکولی بزرگ از اهمیت بیشتری برخوردار است . 
بیشتر قشقایی ها تار و پود فرش های خود را از پشم انتخاب می کنند . گاهی پشم بز و شتر را نیز بکار می برند . تار فرش های آنها ضخیم و به رنگ های قهوه ای مایل به سیاه می باشند . پرز دست بافت های آنها بلند و رنگ های مسلط در فرش های این ایل قرمز ، قهوه ای ، آبی و زرد طلایی می باشند . قشقایی ها بطور معمول در اندازه های ذرع و نیم و پرده ای وشش متری و مربع چهار متری 
می بافند . 
گره فرش های آنان از نوع باز و به عبارت دیگر از نوع گره فارسی است . بافنده های خوش سلیقه ایل گاهی ، در کناره دست بافتهای خود منگوله های زیبا و رنگارنگی می دوزند . کیفیتی است که در برخی از فرش های قدیمی لرستان و ساروق نیز دیده می شوند . 
قشقایی ها علاوه بر بافت قالی و قالیچه برای رفع احتیاجات خود و یا بر حسب تقاضای بازار به کار بافت رو اسبی و خورجین و جای رختخواب و هم چنین گلیم های ساده و یا سوزنی شده نیز 
می پردازند . اگر این دست بافت های قشنگ و شاد در بین عشایر چادر نشین محملی بر روی اسب و قاطر دارند ، در عوض در آپارتمانهای مجلل اروپائی مکانی بر روی کاناپه و یا مبل برای خود یافته و یا جای گزین تابلوهای نقاشی در روی دیوارهای داخلی ساختمان می شوند . 
بافنده های ایل قشقایی از روی طرحی که به نام هزار گل معروفیت پیدا کرده و گاهی نیز با نام نقش ناظم شناخته می شوند قالیچه های جا نمازی ظریفی می بافند که در بازارهای داخل و خارج بسیار مورد استقبال است . این طرح را به دلیل نقش ها و آذینه هایی که بر روی آن منقش است بی مناسبت نیست که طرح « سرو و سوسن » نیز بنامیم . 
طرحی است که در متن فرش به صورت محرابی طراحی شده است و ستونهای این محراب را دو نیمه طولی درخت سرو که به حاشیه متن چسبیده اند تشکیل می دهند . سرستونها و به عبارتی نوک درختان سرو به وسیله قوس کنگره دارای به یک طرف دیگر متصل شده و قوس دیگری با اتصال زیرستون ها به یک دیگر کف محراب را می سازند . از گلدان بزرگی که بر کف محراب نهاده شده است شاخه های مملو از برگ ها و گل های نرگس و سوسن که در دشت های فارس به وفور می رویند و توأماً با درخت سرو که به نمادهای طبیعی شهر شیراز معرفیت یافته اند همراه با سایر ترکه های گلدار بیرون آمده و تمام زمینه فرش را می پوشانند . 
اکثر پژوهش گران مبداء پیدایش این طرح را در میان بافنده های قشقایی جستجو می کنند در حالی که شماری دیگر از آن ها این طرح را از هندوستان می دانند . یان بنت یکی از صاحب نظران فن در کتابی تحت عنوان « قالیچه ها وقالی های جهان » در مورد این طرح چنین اظهار عقیده می کند که قالیچه ای با طرح هزار گل قشقایی تقلیدی از فرش های هندی مغولی این طرح هستند . در صورتی که محققان ایرانی مستندات دیگری را ارائه می کنند از جمله به نقش هایی اشاره می کنند که با پیروی از این طرح بر روی کاشی کاری های مسجد گوهرشاد مجسم شد که قدمت آن ها بسیار جلوتر از کهن ترین فرش های هندی بافته شده با این طرح می باشد . 
طرح های ترنجدار ، بته ای ، درختی ، مرغی ، گل سرخی و محرابی که دل خواه بافنده های این ایل می باشند همگی در سبک های هندسی و شاخه شکسته بافته می شوند . فرش های قدیمی آن گاهی تحت تأثیر نقشه های قفقاز به ویژه ناحیه شیروان می باشند . یکی از علائم تشخیص بافته های قدیمی این ایل از فرشهای قفقاز این است که تار فرش های قشقایی قهوه ای مایل به سیاه است در حالی که دست بافته های قفقازی تارهای روشن تری دارند . 
قشقایی ها هم چنین قالیچه هایی با طرحی کاملاً مشخص که اصطلاحاً « گبه های شیری » نامیده می شوند نیز می بافند . در متن این گبه ها به طور معمول نقش یک یا دو شیر بزرگ در قسمت میانی فرش و یا چند شیر در ردیف های موازی دیده می شوند . با توجه به سوابق تاریخی و معتقدات مذهبی و سنتی و اهمیتی که شیر در میان اهالی این سرزمین دارد به نظر می رسد که طرح و بافت گبه های شیری از ابتکارات عشایر فارس و از جمله قشقایی ها باشد . حجت ما در بیان این مطلب وجود نقش شیر در کتیبه های تخت جمشید و بسیاری از سکه ها و ظروف و بافته های دوره ساسانی و همچنین تجلیلی است که مردم این خطه از بزرگان و دلاوران خود با قرار دادن شیرهای سنگی بر روی قبرهای آن ها می نمایند . ( مانند شیرهای سنگی گورستان های دشت ارژن شیراز و دشت روم در یاسوج )



نوع مطلب : هنر قشقایی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
What do you do for Achilles tendonitis?
سه شنبه 10 مرداد 1396 08:43 ب.ظ
I'll immediately grab your rss feed as I can not find your email subscription hyperlink or e-newsletter service.

Do you have any? Kindly permit me recognise in order that
I could subscribe. Thanks.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo